PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

Bilgisayarlar, girilen verilerin çeşitli aritmetik işlemlerden geçtikten sonra çıktı olarak sunulması esasına dayanan elektronik sistemlerdir. Kısaca bilgi işleyen makinelerdir.

Bilgisayar “donanım” ve “yazılım” olmak üzere iki bileşenden oluşur. Donanım bilgisayarın fiziksel elektronik aksamlarıdır. Yazılım ise bu elektronik aksamın yönetilmesini sağlayan tüm programlardır. Yazılımlar da sistem yazılımları ve uygulama yazılımları olmak üzere iki gruba ayrılır. Sistem yazılımları bilgisayarın çalışmasını ve yönetilmesini sağlayan ana programlardır. İşletim sistemleri gibi. Uygulama yazılımları da kullanıcı ihtiyacına göre problemlerini çözme amacıyla tasarlanmış programlardır.

Bilgisayar Çalışma Mantığı
Bilgisayar Çalışma Mantığı

Program Nedir?

Kullanıcının girdi verilerini donanıma ileten ve çıktıların anlamlı bir biçimde tekrar kullanıcıya sunulmasını sağlayan komut dizileridir “programlar“. Kısaca insan ile donanım arasında iletişimi sağlayan kod parçalarıdır. Bilgisayarda bir işi yapmak için yazılmış komut dizilerine yani programlara ihtiyaç duyarız. Bu iş bir hesaplama olabileceği gibi, veri aktarımı da olabilir ya da yaz yazma editörü olabilir, internete bağlanma işi olabilir. Tabi bu işleri yapabilmeleri için sıralı bir komut yapısına göre programlanmış olmalılar.

Programlama Nedir?

Problemin tespiti, probleme yönelik programın yazılması, test edilmesi, dağıtılması ve bakımını kapsayan sürece programlama diyebiliriz.

Program yazabilmek için programlama dillerine ihtiyaç duyarız.

Programlama Dili Nedir?

Problem çözme sürecinde yazılım geliştiricinin donanıma iş yaptırabilmesi için gerekli olan komutlar sırasıdır. Başka bir ifade ile insanın donanım ile anlaşabilmesi için gereken iletişim dilidir. Programları yazmamıza imkan tanıyan bu programlama dilleridir.

Makine Dili

Elektronik sistemler “0” ve “1” lerden oluşan kod bloklarını çalıştırırlar. Bu kod blokları bir araya gelerek elektronik sistemler için anlamlı ama bizim için çok bir şey ifade etmeyen kod parçaları oluşturur. İşte bu en alt seviye, donanıma en yakın kod bloklarına makine dili denir. Birinci seviye (makine seviyesi / machine-level) dil olması sebebiyle herhangi bir çeviriciye ihtiyaç duymadan çalışırlar. Dolayısıyla çok hızlı çalışırlar. Ancak öğrenilmesi ve uygulaması zordur.

Bilinen makine dillerine örnekler:

  • ARM
  • Intel 80×86
  • IBM 360
  • MIPS R2000|R3000
  • MOS Tech 6502
  • Motorola 680x
  • Power Architecture – (POWER and PowerPC)
  • StrongARM
  • Sun SPARC, UltraSPARC

Makine dili işlemciye göre farklılık gösterebilir. Bir işlemci için makine dili yazılmış bir program başka bir işlemciye uygun olmaz. Bu da zaten zor olan makine dilini daha zor hale getiriyordu. İşte bu zorluğu aşmak için Assembly Dilleri ortaya çıkmıştır.

Assembly Dilleri

Makine dilinin anlaşılması zor kodlarını, anlaşılır alfabetik ifadeler ile değiştiren düşük seviyeli bir programlama dilidir. Assembly Programlama Dili makine dilinin kullanımını kolaylaştırmak için geliştirilmiş bir komut yapısıdır.

  • ASEM-51 [1]
  • BAL (Basic AssembLer)
  • COMPASS (COMPrehensive ASSembler)
  • Emu8086
  • FAP (FORTRAN Assembly Program)
  • FASM (Flat Assembler; IA-32, IA-64)
  • GAS (GNU Assembler)
  • HLA (High Level Assembly)
  • MASM (Microsoft Macro Assembler)
  • NASM (Netwide Assembler)
  • NEAT (National’s Electronic Autocoder Technique)
  • TASM (Turbo Assembler, Borland)

Hangi programlama dili ile yazılmış olursa olsun bütün programlama dillerinin nihayetinde işlemcinin anlayabileceği makine diline dönüştürülmesi gerekir. Bu dönüşüm için çevirici (assembler) olarak adlandırılan programlar kullanılır. ADD, PUSH, PULL gibi komutlar bu çevirici programlar sayesinde makine diline dönüştürülüyordu.

Bilenen bazı assembly programlama dilleri:

Assembly Code

Makine dikine göre daha kolay olsa da Assembly dilinin de kullanımı zor ve yetersiz olmaya başlayınca daha anlamlı ve gelişmiş olan programlama dilleri ortaya çıkmaya başlamıştır.

Yüksek Seviye (High-Level) Programlama Dilleri

Yüksek seviye programlama dilleri makine diline göre çok daha anlaşılır, insan diline benzer tanımları olan, bazı karmaşık görevleri kendisi halleden programlama dilleridir. Daha önce belirttiğimiz gibi nihayetinde tüm programlama dilleri makine diline dönüştürülür. Yüksek seviye programlama dillerinde bu dönüştürme işini compiler (derleyici) adında yazılımlar yapar. Compiler programlama dilinin sözlüğü gibi düşünülebilir. Kod parçacıklarının makine dilindeki karşılığına dönüştürülmesini sağlarlar.

Geniş kitleler tarafından kullanılması sebebiyle kendi derleyicisi olan ilk programlama dili FORTRAN (FORmula TRANslation) olarak kabul görmektedir. 1957′ de tanıtımı yapılan FORTRAN’ dan sonra yüksek seviyeli programlama dillerinin gelişimi devam etmiş ve çok sayıda programlama dili ortaya çıkmıştır.

Programlama dillerinin tarihsel gelişimi ve günümüzde kullanılan programlama dilleri ile ilgili görsel aşağıda sunulmuştur.

Programlama Dilleri Gelişimi
Programlama Dilleri Gelişimi – Genealogy of PLs
En Çok Tercih Edilen Programlama Dilleri
En Çok Tercih Edilen Programlama Dilleri

Related posts

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.